نگاهى به آثار و انديشه هاى كريم رشيد طراح بين المللى
چهارشنبه بیست و یکم آذر 1386
طبيعت زيباست اما گاهى توان و انرژى انسان را بى اثر مى كند. ما نيز جزئى
از اين طبيعت هستيم با اين تفاوت كه قادريم فناورى هاى جديدى ايجاد كنيم.
ما در مدت زمان كوتاهى به اينجا آمديم و با كامل كردن اشيا، خلق و ايجاد
يك فكر و ايده اصيل و تنها با تأثير گذاشتن بر فرهنگ راضى و خشنود
مى شويم. |من مى خواهم دنيا را تغيير دهم. شايد اين ادعا كمى اغراق آميز به نظر برسد، اما من تنها كسى هستم كه مى خواهم با ذهن انتخابگرم شيوه زندگى امروزى را از نو بسازم. من عاشق چيز هاى بديع و الهام بخش هستم. گاهى اوقات تصور مى كنم تنها براى خلق اشياى جديد به اين دنيا آمده ام. اشياى جديدى كه با مفاهيم فرهنگى زندگى امروزى كاملاً مطابقت دارند؛ اشياى طبيعى و مصنوعى كه از ارتباطات، اطلاعات، وسايل سرگرمى و فناورى هاى نوين الهام گرفته شده اند.
|
|
|
|من كارم را با اين تعريف مطابقت مى دهم: تأثير متقابل مينيمال اشيا بر يكديگر. حتى معتقد هستم كه اشيا به گونه اى هرچند ناچيز و غير مستقيم با هم به گفت و گو و ديالوگ مى پردازند.
كار من اين است كه با تكنولوژى برتر ميان ابعاد و اندازه هاى خالص و ارگانيك، آميزش ايجاد كنم. زيرا به عقيده من ارتباط نزديك فرمى ميان آنها و ارائه يك ديد قوى، احساس راحتى و لذت به ما مى دهد. من به شدت به دوباره انديشيدن به اشياى خسته كننده اى كه دور و برمان را شلوغ كرده علاقمند هستم تا محيط اطراف و محل زندگى مان را با پيشنهاد طرح هاى جديد براى مطابقت با زندگى و بازار امروزى تغيير دهم.
طراحى به شدت بر زندگى روزمره ما تأثير مى گذارد. تحقيقات علم رفتار شناسى امروزه ثابت كرده است كه وسايل و ابزارآلاتى كه ما از آنها استفاده مى كنيم بر جسم، روح و رفتار هاى اجتماعى مان به شدت تأثير مى گذارد. از اين رو من به لحاظ مادى و معنوى بر ابعاد چند گانه اشيا توجه كرده و به آنها زندگى مى بخشم. كار من مطالعه روى احتمالات و انديشيدن شق هاى گوناگون است كه جامعه امروزه ما را به شدت با آن درگير كرده است. به عنوان يك هنرمند و طراح با ديدى هنرى به توليدات صنعتى و هر چه كارآمد تر كردن آنها مى انديشم.
اين ها عقايد كريم رشيد طراح برجسته بين المللى است كه به سال ۱۹۶۰ در شهر قاهره مصر به دنيا آمد. او نيمه انگليسى و نيمه مصرى و بزرگ شده كشور كانادا است. مدرك ليسانس طراحى صنعتى خود را سال ۱۹۸۲ از دانشگاه چارلتون، ايالت اوتاوا كانادا دريافت كرد. تحصيلات و مطالعاتش را در نپال و ايتاليا زير نظر اتور سوتساس ادامه داد و سپس در بازگشت به كانادا حدود هفت سال با طراحان صنعتى كن همكارى كرد. در كنار همكارى اش با كن طى سال هاى ۱۹۹۱- ۱۹۸۵ با مجموعه مد بابل نيز همكارى داشته است.
كريم رشيد نخستين مجموعه شخصى خود را در سال ۱۹۹۳ در نيويورك به نمايش گذاشت. وى با شركت هاى بين المللى متعددى همكارى كرده و به دليل كار هاى منحصر به فردش جوايز بى شمارى را از آن خود ساخته است، كه از جمله آن مى توان به: قهرمان طراحى كانادايى ،۲۰۰۱ جايزه دايملر كرايسلر ،۱۹۹۹ جايزه جورج نلسون ،۱۹۹۹ مدال نقره اى ايده ،۱۹۹۹ جايزه موزه هنر فيلادلفيا ،۱۹۹۹ جايزه طراح هنرى سال ۱۹۹۸ موزه بروكلين، مدال طلاى طراحى نوين ۲۰۰۱ و بسيارى ديگر اشاره كرد.
كريم رشيد بالغ بر ۷۰ نوع مجموعه نمايشگاه دائمى طراحى صنعتى دارد كه در موزه هنر فيلادلفيا، موزه هنر هاى مدرن نيويورك، موزه هنر هاى تزئينى مونترال، موزه هنرهاى مدرن شيكاگو، مركز وكسنر، كلومبوس، اوهايو، تورنتو، موزه ملى كوپر هويت، موزه هنر لندن، ونكور، توكيو و موزه هنر هاى معاصر ميامى در معرض ديد علاقمندان قرار گرفته است.
طرح هاى ديگر او نيز در نمايشگاه هايى همچون: پروژه هاى جفرى ديچ نيويورك، گالرى ساندرا جرينگ، گالرى ايده توكيو، گالرى جان وبر نيويورك، گالرى توتم نيويورك، گالرى رايس هيستون، گالرى سنت كپ سانفرانسيسكو و موزه هامبورگ به نمايش گذاشته شده است.
آثار مكتوب كريم رشيد نيز در كتاب سال هاى طراحى بين الملى ۸ الى ۱۵ و كتاب سال طراحى صنعتى ۶ و ۷و كتاب هاى طراحى نوين و برگزيده يك و ۲ و مجلاتى همچون نيويورك تايمز متروپوليس جى كيو، مجله گرافيك اى دى، اكسيس دوموس، وايند، نيكى، آژور، اينترنى، ابيتار، طراحى انگليسى دن، بلو پرينت، والپيپر، ويگ، مد، بازهار هارپر، ميرابلا، لوآفيشيال، جلوس، نيلون، فرم، تايم، ارنا، هوم اند هاوس، متروپوليتن هوم، مجله نيويورك و مانيومنت به چاپ رسيده است.
كريم رشيد يكى از شخصيت هاى برجسته در زمينه هاى طراحى محصول، طراحى داخلى، مد، مبلمان، نور پردازى و هنر است. رشيد اكنون در نيويورك فعاليت مى كند و به عنوان يكى از ستارگان طراحى محصول بين المللى شناخته شده است. معروفيت او بيشتر به خاطر ايجاد حساسيت عمومى در توجه به طراحى آزاد است. طراحى محصولات كارخانه هاى معظمى همچون متد، پرادا، السى، درت دويل و ايسى مايك بر عهده اوست.
كريم رشيد زيبايى شناسى طراحى محصولات را بر اساس فرهنگ استفاده آنها كاملاً تغيير داده است. امروزه وى بيش از ۲هزار نوع محصول را وارد خط توليد كرده و در قلمرو معمارى و طراحى داخلى موفقيت هاى بزرگى كسب كرده است. از جمله آن مى توان به طراحى رستوران مريمتو در فيلادلفيا و هتل سميراميس در آتن كه برنده جايزه طراحى هتل اروپايى اسليپ صفر پنج شد، اشاره كرد.
همچنين در سال ۲۰۰۶ موفق به دريافت دكتراى افتخارى از دانشكده هنر و طراحى دانشگاه انتاريو شد. مجموعه آثار او در ۱۴موزه جهان شامل موما، اس اف موما، نمايشگاه هاى هنرى و گالرى هاى مختلف در معرض ديد علاقمندان است. كريم به مدت ۱۰سال عضو پيوسته انجمن طراحى صنعتى بوده و اكنون با عنوان استاد برجسته و سخنران ميهمان در دانشگاه ها و كنفرانس هاى سراسر دنيا از او دعوت مى شود.
از ميان كتاب هاى رشيد نيز مى توان به «خود طراحى كنيد»، « انقلاب» و «مى خواهم دنيا را تغيير دهم» اشاره كرد. وى همچنين هجدهمين كتاب سال طراحى بين المللى ۲۰۰۳ را ويرايش كرده و دو سى دى براى نمايش لباس نيز منتشر كرده است.
وى مى گويد، «هرچند كار من طراحى و ساخت اشيا است اما تجربه اى كه براى اجراى هر يك از آنها به دست مى آورم بسيار غنى تر از خود آنهاست. يكى از طرح هايى كه سال ۲۰۰۱ ساختم كپسول ديجيتال بود. اين كپسول نماينده تمامى اشيا به صورت انتزاعى است. تمامى مفاهيم و واژه هاى جديد عصر ديجيتال در نمايشگر آن به شكل دوار نشان داده مى شود. در واقع اين كپسول استعاره اى از تمامى اجزاى دنياى كنونى است كه آن را در يك دنياى مينيمال شده درون خود جاى داده است.
من به عنوان يك طراح و هنرمند به ساخت محيط اطرافمان به شدت علاقه مند هستم، چرا كه چيزهايى كه امروزه به دنياى مان اضافه شده مشخصه بارز زمانه ماست. نام هاى ديجيتالى اشيا، توليدات، دستاوردهاى نوين، اختراعات كنونى، جنبش هاو خاطرات همگى و همگى روى صفحه نمايشگر قرمز دو اينچى كپسول ال-اى-دى به صورت دوار مى چرخد. در واقع اين كپسول نماينده فايل بندى شده زمانه ماست. من بر آنچه عصر ديجيتال، عصر اطلاعات يا سومين انقلاب صنعتى كه به سى سال اخير گفته مى شود بسيار بسيار انديشيده ام و بدين منظور هزار واژه انگليسى كه جنبه جهانى دارد را در اين صفحه نمايشگر كپسول ال-اى-دى گنجانده ام. شكل ديجيتالى اين كپسول با فرم سمبوليك آن همواره در تغيير دنياى ديجيتالى كه در آن زندگى مى كنيم كاملاً همخوانى دارد.
|
|
|
عصر ديجيتال، عصر اطلاعات، دهكده جهانى و فرهنگ هاى چندگانه و تمامى واژه هاى صنعتى كه از نخستين حرف هر كلمه گرفته شده اند؛ سمبول تغييرات فيزيكى دنياى كنونى ماست كه آن را نسبت به قرون گذشته متمايز مى كند. سبكى، استعاره اى است براى سيستم هاى هميشه در حال تغيير كنونى. شايد علاقه ما براى هرچه كوچك تر كردن، سبك و نرم كردن اشيا اين باشد كه بتوانيم با ازدياد جمعيت راحت تر كنار هم زندگى كنيم. در واقع بتوانيم دنيايى را طراحى كنيم كه بچه ها، معلولين و سالمندان بتوانند در آن احساس امنيت بيشترى كنند.
حالا كه عصر كنونى ما به عصر مينيمال معروف شده آيا سبكى را مى توان يك شيوه متداول ناميد؟ واقعيت اين است كه محيط اطراف ما نيز مى بايست همراه با كثرت اشيا، اشكال و فرم هاى قابل انعطاف ترى داشته باشد تا با يكديگر تزاحم پيدا نكند. اشياى ما به لحاظ استفاده اى كه از آنها مى كنيم توپ مانند شده اند زيرا از پليمر هايى همچون رزين هاى مصنوعى، سنتوپرنس، اوپرنس، پليفنس، سيليكون و . . . . ساخته شده اند. با فناورى هاى جديد و تركيب چندين مواد اوليه مى توانيم نرمى، سبكى، گرما و انعطاف پذيرى ابزارآلات را به خود نزديك تر احساس كنيم. موادى كه چنين هوشمندانه طراحى و ساخته مى شوند ارتباط بهترى با ما برقرار مى كنند و بازخورد هاى قويترى به ما مى دهند، به طورى كه ما آنها را جزئى از خود مى دانيم. فرم، جنس و رنگ مسواكى كه از آن استفاده مى كنيم همگى در آرامش ما نقش دارند. بالطبع انرژى كه صرف كار و زندگى مى كنيم كمتر تلف مى شود.»
كريم رشيد معتقد است امروزه طراحى زيباشناختى بر اساس معيار هاى پيچيده و گسترده اى همچون: تجربيات انسانى، رفتار هاى اجتماعى، مسائل اقتصادى/ سياسى جهانى، تعاملات فيزيكى و روحى، فرم ها و اشكال متعدد، ديدگاههاى نوين، شناخت و آگاهى هاى گوناگون و سوق به سوى فرهنگ معاصر شكل مى گيرد و طراحى محصولات نيز بر اساس معيار هاى جمعى همچون: سرمايه گذراى ها و مشاركت هاى كلان، سهولت توليد، تنوع ، توسعه، توزيع، نگهدارى، خدمات، نصب و اجرا، كيفيت، مسائل منطقه اى و پايدارى شكل مى گيرد.
اين چنين است كه تركيب اين دو نظريه به كالا هاى ما شكل مى دهد، همچنين فرم ها، فضاهاى موجود، فرهنگ ديدارى و تجربيات ما را معرفى مى كند. ساختار هاى كمى اين دو نظريه، تجارت، هويت، ارزش و مارك را مى سازد. اين همان تجارت زيباشناختى است. همان طور كه هر تجارتى نهايتاً علاوه به رفع نياز انسانى با زيبايى نيز ارتباط مستقيم دارد.
او مى گويد: «به نظر من ما مى توانيم در دنياى كاملاً متفاوتى زندگى كنيم، دنيايى كه از كالاهاى جديد و طرح هاى بديع سرشار است و تمامى فضاهاى موجود مان را پر كرده است. همان طور كه پيش از اين طراحى بخشى از زندگى ما بوده است. ما سيستم هاى طراحى شهرى و كالا داشته ايم. هر چند امروزه طراحى هاى نوين براى رفع مشكلات مان اجرا نمى شوند بلكه تنها سعى دارند به هر چه زيباتر و كار آمدتر كردن كالا ها و محيطى كه در آن زندگى مى كنيم، كمك كنند. به طور كلى مى توان گفت علم طراحى به طور بالقوه و طبق نظريه هاى زيباشناسى و تجربيات عملى قوى، به بهتر زندگى كردن ما كمك مى كند.
آرزوى قلبى من اين است كه بشر امروز بتواند در زمانه واقعى خود در دنياى كنونى زندگى كند و حسرت هاى گذشته خود را فراموش كند. ما بايد به لحظه لحظه عصر كنونى خود واقف باشيم و نسبت به هر يك از جنبه هاى آن آگاهى داشته باشيم. اگر طبيعت انسان اين گونه بود كه در گذشته زندگى كند، تغيير دنيا، طبيعت او را نيز تغيير مى داد. »
وقتى از كريم رشيد پرسيده مى شود در حال حاضر روى چه پروژه مهمى كار مى كند، پاسخ مى دهد: « براى من همه پروژه ها مهم هستند. كتاب اخيرم با عنوان « خود طراحى كنيد - به نحوه كار كردن، زندگى كردن و عشق ورزيدن خود دوباره بينديشيد» از انتشارات هارپر كالينز منتشر شد، در اين كتاب ۳۲ طرح جديد مبلمان در سالن نمايشگاه ميلان ايتاليا در معرض ديد قرار گرفت كه شركت هاى بزرگى آنها را توليد كردند. تمامى آنها در سال ۲۰۰۶ به توليد انبوه رسيدند. همچنين يك گالرى از طرح هاى پيشين از جمله جارو برقى دستى براى درت دويل و نمايشگاه فروشگاه لباس مسكو، رستورانهايى در نيويورك، شانگهاى و بلگراد، همچنين يك حمام و لباس هاى زنانه و مردانه ورزشى براى شركت ارنا كره، سى قطعه مبل براى فيليپين، يك مجموعه جديد عينك آفتابى براى شركت سى سوئد، بطرى صابون براى متد و . . . . همچنين طرح هاى تازه اى براى مجلات مد برزيل، بطرى آب، سراميك ، گوشى همراه، ابزار آلات شيشه اى و جلد سى دى و يك فيلم علمى تخيلى انيميشن و چند نمايشگاه هنرى ديگر كه در پيش دارم.
اظهارات او كه تعجب خبرنگاران را برانگيخته بود با مزاحش كامل شد.
پرسيدند با وجود اين همه كار و سفر، پس كى استراحت مى كنيد؟
پاسخ داد: « تنها وقتى كه براى مصاحبه دعوت مى شوم!»
كريم رشيد با يك تيم پانزده نفرى كار مى كند اما وقتى روى طرحى كار مى كند بسيار متمركز است. وى معتقد است: «حتى اگر مى خواهيد استراحت كنيد روى استراحت تمركز كنيد. بدون تمركز روى كارى كه مى كنيد هرگز موفق نمى شويد. به عبارت بهتر اگر خود را براى كارى كه تجربه اش را داريد وقف كنيد، زندگى تان كاملاً متعادل و موفق پيش مى رود.»
Postetd by تسنيم زبردست :: At 17:24 :: Link ::
